Mijn diensttijd

Het was 26 November 1954 toen ik mij moest melden om mijn dienstplicht te vervullen ik was 19 jaar en had nog nooit wat van de wereld gezien zelfs amper buiten Hoogeveen geweest, ik had zover ik mij kan herinneren één keer in een trein gezeten en dat was toen we naar groningen moesten voor de keuring voor militaire dienst, en dan moet je op een goeie dag je melden in het zuiden van Nederland voor mij was dat bijna aan het andere eind van de wereld ik moest namelijk opkomen in Ossendrecht dat ligt tegen de Belgische grens aan en ik zag er dan ook als een boom tegenop wat een beproeving vanuit de beschermde vertrouwde omgeving helemaal alleen en dan nog wel met de trein helemaal naar het zuiden van het land.

s Morgens al vroeg van huis eerst met de bus naar Hoogeveen dan in de trein naar Zwolle en dan via Wijhe-Olst-Deventer naar Zutphen vandaar via Dieren Doesburg Arnhem Nijmegen Oss naar ?sHertogenbosch op elk station sta je weer te bibberen heb ik nou de juiste trein wel, het laatste stuk gaat via Tilburg - Breda naar de eindbestemming Bergen op Zoom daar aangekomen nog een half uurtje met de bus en dan is het bijna avond als je aankomt in Ossendrecht de bus brengt je tot voor de kazernepoort, en nu welke kamer krijg je.
En dan denk je ach de dag is om voor vandaag hebben we het gehad maar de dag was schijnbaar nog niet om want je kreeg de opdracht voor het gebouw verzamelen en daar werd je op een duidelijke toon meegedeeld dat je vanaf dat moment onder de krijgstucht stond en dat je elk bevel op diende te volgen en tegenspraak werd niet getolereerd.
Het was wel even wennen vanuit het burger naar het militair denken over te schakelen maar met de instelling hier zijn ze allemaal gek behalve ik kom je als dienstplichtige een heel eind. Zo erg veel kan ik mij er niet meer van herinneren maar het is dan ook meer dan 50 jaar geleden maar oud dienstplichtigen zullen verschillende dingen nog wel weer bekend voorkomen.


De Reveille.

Vreselijk was het bv om gewekt te worden om 6.00 uur in de ochtend en dan de wijze waarop dat gebeurde er kwam een Korporaal 1e klas de zaal opstormen, maar van tevoren hadden we dat lawaai al op de gang gehoord, met een kabaal alsof het hele gebouw in brand stond en daarbij blies hij dan ook nog ongenadig hard op een fluitje en trok direct daarna zijn grote waffel open in de waan dat wij hem nog niet gehoord hadden nou daar wen je echt nooit aan en dan ook alles nog in snel tempo zoals wassen aankleden en in de houding voor je bed staan.Nou dan is je dag al mooi verpest.


Tijd om te eten.

Opstellen in rijen van vier voor de vreetschuur een wachtmeester bepaalde welke rij het eerste naar binnen mocht en als je grote honger had en je probeerde over te wippen naar de lopende rij nou dan was je het lul en werd je er uit gepikt moest je helpen borden wippen en mocht je als laatste eten, in elk geval zorgden ze er altijd wel voor dat ze genoeg mensen hadden om die klusjes op te knappen. Zo ?n bord bestond uit drie vakken één { een grotere} voor je prakje en twee kleine voor je groente en voor je toetje degene die achter de tafel stond en een beetje de pik op je had keek nooit in welk vak hij het schepte en soms zat je prak en je toetje in één vak en daar hadden ze grote schik in en jij als opkomend soldaatje waagde het niet om te protesteren.
De stormbaan.
Een sporter was ik toen niet en ben ik ook nooit geworden ik had dan ook een gruwelijke hekel aan het hardlopen en dan ook nog met je volle bepakking op je rug en die betonnen bak van ongeveer 1.50m diep met van die glibberige palen er overheen waar je met je kistjes over moest lopen vaak ging dat nog wel eens mis en dan en aan een lang touw over een grote bak met water slingeren ging nog al eens mis en dan maar doorsjouwen met een natte kont want even een droge broek aantrekken was er niet bij.

Ook het tijgeren was geen favoriete hobby van mij hierbij moest je zo plat mogelijk over de grond schuiven meestal was die grond ook niet al te droog en er werd verteld dat er een halve meter boven de grond over je heen werd geschoten en wie dus zijn hoofd te hoog opstak liep grote kans dat hij een kogel door zijn kop kreeg, als dat ook allemaal echt waar was hebben ze ons nooit verteld er klonken in elk geval wel regelmatig schoten maar je waagde het niet om te kijken waar die vandaan kwamen want dan kon je weer een kanonnade van scheldwoorden verwachten want daar waren ze goed in.

Het mededelingenbord.
Ook het rekruten pesten was een hobby van ze zo had eens iemand op het mededelingenbord geschreven!  God schiep mensen en dieren, behalve onderofficieren, want deze creaturen schiep de duivel in zijn vrije uren ja en dat is dus duidelijk vragen om moeilijkheden en die bleven dan ook niet uit.
En dat bleek dus ook want om 02.30 uur s nachts gefluit en gevloek en geschreeuw op de gang allemaal buiten aantreden met volle bepakking stelletje stommelingen en nog veel meer van die uitingen welke stommeling heeft dat op het bord geschreven ??? natuurlijk melde niemand zich dus net zo lang blijven staan tot iemand zich meld..niemand dus. Na ongeveer twee uur toch maar weer naar binnen kast weer inpakken en maar weer naar bed maar om 06.00 uur stond diezelfde korporaal met zijn grote waffel weer op je kamer te schreeuwen dat het stelletje luie donders maar eens snel uit hun nest moesten komen als je na 50 jaar daar aan terugdenkt snap je eigelijk niet goed dat we dat toen allemaal maar hebben laten geworden, de jeugd van tegenwoordig zou dat niet meer pikken.



Het zakgeld:

We leefden toen nog in de guldentijd maar aangezien mijn ouders het ook niet zo breed hadden moesten we rondkomen van ons dagelijkse zakgeld en dat was echt geen vetpot.
Het zakgeld bedroeg de eerste twee maanden van je opleiding 75 cent per dag en na de opleiding werd dat verhoogt naar 1 gulden per dag als je dus ?s morgens een kop koffie met een gevulde koek nam was je bijna de helft van je zakgeld kwijt. De enigste manier om je zakgeld wat aan te vullen was om te proberen ziek thuis te blijven en als je dan ook nog een huisarts had die je een beetje ter wille was dan lukte dat meestal wel een paar dagen want voor de dagen die je namelijk afwezig was kreeg je kostgeld uitbetaald en dat was het dubbele van je zakgeld en zo had je een volgende keer wat meer zakgeld.
In de opleiding mocht je om de twee weken een weekend met verlof maar dat weekend was nooit lang want je mocht pas op Zaterdagmorgen vertrekken maar voordat je vertrok werd je eerst aan een grondige inspectie onderworpen en dan keken ze zoal naar je schoenen of die goed gepoetst waren en je koper moest blinken en natuurlijk een strakke vouw in je broek was dit niet in orde dan moest je terug naar je kamer en over een uur kon je het weer laten keuren maar in die tussentijd miste je wel een trein.

Overplaatsing.

De eerste twee maanden kreeg je een rekrutenopleiding in Ossendrecht daarna werd je overgeplaatst naar een kazerne ergens anders in Nederland al naar gelang bij welk onderdeel je werd ingedeeld, en in mijn geval werd ik dus eind Januari 1955 overgeplaatst naar de Johannes Post kazerne in Havelte bij de afdeling lichte luchtdoel artillerie . Dat was voor mij een geweldige verbetering, het was zelfs op de fiets te doen niet dat dat zo nodig was want we kregen wel regelmatig een vrijvervoer naar huis.
Als het weekend verlof was werden we eerst met een militaire bus naar Meppel vervoerd vervolgens ging je met de trein naar Hoogeveen dit was in de meeste gevallen ook een militaire trein want je moest het niet wagen om in een burgertrein te reizen want als je daarin werd betrapt ging je rechtsomkeert naar de kazerne, alhoewel we het wel eens probeerden maar dan moest je als je een station passeerde onderuit duiken want op elk station stonden een paar MP s om dat te controleren, en als ze dan maar niet in de trein kwamen controleren dan ging het meestal wel goed, vanaf Hoogeveen was het nog een kwartier met de bus naar Hollandscheveld meestal stapte ik aan de riegshoogtendijk uit ter hoogte van Bertus Knecht en dan kon ik langs de meulewieke naar het zuideropgaande waar we naast de molen woonden.
Ik heb verplicht 16 maanden moeten doorbrengen in Havelte waar we de meeste tijd besteden aan oefeningen en dan natuurlijk weer het schoonmaken van het materieel de overige tijd bracht je door in de kantine of op je kamer ook de militaire tehuizen waren een gewilde plek voor ons waar we dan ook geziene gasten waren.

Mijn funktie was schutter op een M 16 4 punts dat wil zeggen 4 mitrailleurs op een koepel welke weer gemonteerd waren op een vrachtwagen en als je daar dan mee op oefening geweest was had je weer dagen nodig om alles weer schoon te krijgen.

Ook hadden we wel eens leuke uitstapjes onder andere schietoefeningen in Duitsland dan werd in Arnhem het materiaal op een trein geladen, wij gingen met dezelfde trein en dan ging het richting Kiel aan de Oostzee, de reis duurde ongeveer een dag in Kiel werd alles weer uitgeladen vervolgens gingen we naar een tentenkamp bij het Dorpje Lutjenburg waar we dan weer enige weken verbleven en ?s avonds in een Duits kroegje. Dergelijke uitstapjes dat brak natuurlijk geweldig de tijd en we waren geziene gasten in de kroegen in het dorp wat gepaard ging met veel lol en veel bier en meer vermaak..
Ook hadden we regelmatig schietoefeningen in eigen land dat gebeurde dan in Den Helder aan zee, boven zee vloog dan een klein vliegtuig met een sleep erachter in de vorm van een zak welke je dan moest proberen eraf te schieten wat meestal toch niet lukte, het is zelfs een keer gebeurd dat onze commandant in paniek raakte doordat ik in plaats van op de zak op het vliegtuig schoot schijnbaar was ik toch niet zo n goeie schutter want ik had het vliegtuig niet geraakt maar de piloot zat wel in zijn rats want de kogels vlogen hem links en rechts om de oren.

Bar koud.

Het was begin Februari 1956 het was ijzig koud met één van de strengste winters van de vorige eeuw, bij Nijmegen reed men met de auto over de Waal zelfs reed men met een auto over het ijselmeer van Urk naar Stavoren en in Uithuizermeden werd de laagste temperatuur gemeten namelijk 27 graden onder nul, de wijken bij ons waren bevroren tot de bodem en er lag een pak sneeuw van 25 tot 30 cm, we gingen op Vrijdagmiddag met weekend verlof maar we wisten dat direct na het weekend er een oefening gepland stond met bivakkeren in een tent en de leiding was niet voornemens om het af te lasten dus het vooruitzicht was niet aanlokkelijk en ik nam mij dan ook voor om thuis te blijven en mij ziek te melden, in de meeste gevallen red je het dan wel een week.
's Maandagsmorgens toen ik opstond zaten de ijsbloemen dik op de ruiten en de vaatdoek lag bevroren op het aanrecht want van dubbel glas had men toen nog nooit gehoord dus mijn besluit stond vast ik ga niet terug ik meld mij ziek.
Die Maandagmorgen melde ik mij dus ziek en als ik nou de hele dag in mijn bed gebleven was met een natte handdoek over het voorhoofd was het mischien nog wel goed gegaan maar het ging dus niet goed, in de namiddag zo rond 4 uur kwam er een militaire auto het Jan Wintersdijkje oprijden maar hij kon niet verder als de brug bij Harm Huisjes want langs het zuideropgaande lagen aan de ene kant vonders en aan de andere kant smalle brugjes waar geen auto over kon dus moest deze bestuurder zijn weg lopend vervolgen wat hij dan ook deed. Deze bestuurder bleek dus een militaire arts te zijn die kwam controleren of ik wel echt ziek was, onderweg vroeg hij bij één van de meisjes van Fake Doldersum of er in de buurt ook een soldaat kikkert woonde.
Arendje wist hem vrij nauwkeurig te vertellen dat deze soldaat ongeveer500 meter verder woonde maar ze vertelde er niet bij dat ze zelfs een oogje op deze soldaat had.



De militaire arts stapte bij ons de keuken binnen en zag al vrij snel dat de ziekte van mij niet veel voorstelde en gelaste mij dan ook om mij zo snel als mogelijk was bij mijn commandant te melden dus dacht ik dan ga ik morgenvroeg met de eerste de beste gelegenheid maar dat was fout gedacht, ik moest onmiddellijk terug.

Dus inpakken en wegwezen naar het station en met de eerste trein naar Meppel. Bij de kazerne aangekomen bleek dat mijn bataljon al op oefening was maar de jongens hebben maar één nacht buiten gebivakkeerd en toen is op last van de geneeskundige dienst de oefening afgelast vanwege de kou maar toen hadden verschillende jongens al bevroren vingers of tenen, ik werd later veroordeeld tot een weekend lichte straf dat wil dus zeggen je mocht niet van het kampterrein af en je mocht niet in de kantine komen, en je moest je op een vast tijdstip of soms ook wel willekeurig melden bij de officier van dienst al naar gelang in welke stemming die was, ons gebouw lag vrij ver achteruit en wij hadden dan ook een oude fiets achter het gebouw staan en zodra dan de bel ging sprongen we met twee en soms ook wel eens met drie man op de fiets om ons te melden.
In Mei 1956 ben ik afgezwaaid wel ben ik later nog twee keer teruggeweest voor herhalingsoefeningen maar dat stelde niet veel voor.